dubbele wending

onderzoek naar kijken (3)

Ik ben op weg naar mijn atelier, het is tegen tweeen, de hele ochtend zocht en vond ik thuis allerlei op het internet. Of het belangwekkend was betwijfel ik inmiddels maar de nieuwsgierigheid werd in elk geval op haar wenken bediend. Na zo’n ochtend verlang ik naar mijn atelier waar geen internet is. Op het atelier mag ik alles zelf weten. Er is alleen een Van Dale woordenboek uit 1961 om te raadplegen. Omdat ik niet weet hoe je een Dikke van Dale weggooit, staat hij daar nog.

Willie Doherty maakte een foto van een bocht in de weg. Ik bekeek de zwart-witfoto in Huis Marseille. Het werk meet 122 × 183 cm en biedt zicht op een asfaltweg in heuvelachtig landschap. De weg maakt een scherpe bocht. Het perspectief is zo gekozen dat de bocht op de voorgrond is en de wegeinden op de achtergrond. Mij viel op hoe vreemd zo’n bocht is door het verschil in hoogte van de wegeinden. Een mooie foto. Die wegeinden waren het raadsel waarover ik mij boog.

Willie Doherty (Verenigd Koninkrijk/Noord Ierland, 1959) fotografeerde de bocht omdat daar, na een politieke moord, het lijk uit de auto werd gegooid. Landschap is geschiedenis. Maar als je, zoals ik vaak, de teksten bij de tentoonstelling niet leest, ken je de geschiedenis niet en blijft het landschap over.

Met Doherty’s bocht in mijn hoofd wandelde ik door de Jura en fotografeerde bochten van asfalt, van steen, van gras, telkens met die fascinerend wringende wegeinden. Ik fotografeerde er elf. Om de foto te maken moest ik van het pad af. Ik stapte uit de wandeling en werd even toeschouwer.

Als ik die elf foto’s bekijk, begint het me te dagen waarom ik die bocht van Willie Doherty zo mooi vind. Er is een dubbele wending in het beeld, de weg gaat van voor naar achter en van boven naar beneden. Maar er is nog iets aan de hand met die elf. Ze geven prijs wat wandelen is, het toont iets over van-hier-naar-daar en over leuk-en-niet-leuk.

Ik heb Willie Doherty’s foto van de bocht op het internet opgezocht. Ik wist naam noch titel maar dankzij de website van Huis Marseille vond ik de benodigde informatie:
TO THE BORDER. A fork in the road. 1986-2012, 122 × 183 cm.

Had ik wel goed gekeken daar, in Huis Marseille, op die zondagmiddag? A fork in the road is een weg die uitkomt op een andere weg en is een heel andere bocht dan de haarspeld die ik in mijn hoofd had. Ik lees dus niet alleen slecht maar kijk ook slecht. Toch heb ik sinds die zondagmiddag overduidelijk oog voor bochten.